خلاصهی ازتاریخچهی ملت کرد:
با مدارک بدست آمده از تاریخ ، ملت کرد سه هزار سال قبل از میلاد مسیح در آغوش کوههای زاگرس به نام های (( گووتی ، لولو ، کاسی ، میتانی ، سوباری ، نایری ، مانایی ،کردوک ، خالدی )) بیشتر به روش ییلاقی زیستهاند ،بعدا درسالهای (700) یا (550 ) قبل از میلاد دولتی قدرتمند و باشکوه بهنام دولت ماد را درست کردهاند.بعضی از تاریخ نویسان معتقدند که آریایی ها در هزارهی سوم قبل از میلاد از جنوب روسیه وبا گذر ازشمال سرزمین قفقاز ودریای سیاه بهغرب آسیا مهاجرت کردهاند و در آنجا به دوگروه تقسیم می شوند ،گروهی از آنها به اروپا مهاجرت می کنند و ملتهای فعلی اروپایی را بهوجودآورده اندو گروه دوم در شمال ایران ساکن می شوند.بعد از مدتی گروه دوم نیز به دو گروه تقسیم می شوند ، گروهی به طرف هند مهاجرت کرده ودر پنجاب ساکن می شوند و ملت هند را به وجود آورده اند و گروه دوم نیز در مناطق خاور میانه در سرزمین های ایران ، عراق ، ترکیه و سوریه و... . این دسته که در ایران ساکن شدهاند کم کم زیاد شدهاند و دستهای از آنان در دشتهای ایران ساکن شده و به نام پارسی معروف وشناخته شدهاند.دستهی دیگر در مناطق و کوههای زاگرس و آرارات ساکن می شوند و دولتی قدرتمند به نام ماد را می آفرینند. پس نتیجه اینکه : فارسها از هخامنشیها هستند و کردها از مادها.
میللهتێک زیندوویه که زمانهکهی زیندوویه
آموزش خواندن و نوشتن زبان کردی
ڕێنووسی کوردی
الفبای زبان کردی.
زبان کردی دارای 29 حرف صامت (بێدهنگ)و8 حرف مصوت(دهنگدار) میباشد که درمجموع زبان کردی دارای 37 حرف مباشد.
الف) حروف صامت(بێدهنگ):حروف صامت درآغازویا در وسط و آخر کلمه یا هجا قرارمیگیرند.
|
ردیف |
کردی |
فارسی |
مثال |
معنی |
| ۱ |
ئ |
ـــــــــــ |
ئهسرین |
اشک |
| ۲ |
ب |
ب |
بهندهن |
کوه |
| ۳ |
پ |
پ |
پهڕتووک |
کتاب |
| ۴ |
ت |
ت.ط |
تاڤگه |
آبشار |
| ۵ |
ج |
ج |
جوتیار |
شخم زن |
| ۶ |
چ |
چ |
چارهنووس |
سرنوشت |
| ۷ |
ح |
ح |
حۆری |
نام زنانه |
| ۸ |
خ |
خ |
خهبات |
کوشش ، جهد |
| ۹ |
د |
د |
دیلان |
طناب |
|
۱۰ |
ر |
ر |
ساره |
شتر |
| ۱۱ |
ڕ |
ــــــــــــ- |
ڕێبوار |
رهگذر |
| ۱۲ |
ز |
ذ.ز.ض.ظ |
زیران |
جاسوس |
| ۱۳ |
ژ |
ژ |
ژیلهمۆ |
اخگرزیرخاکستر |
| ۱۴ |
س |
ث.س.ص |
ههرهس |
از مخاطرات طبیعی(بهمن) |
| ۱۵ |
ش |
ش |
شاخ |
کوه |
| ۱۶ |
ع |
ع |
عارهبانه |
گاری |
| ۱۷ |
غ |
غ |
غونچه |
غنچه |
| ۱۸ |
ف |
ف |
فهلا |
کشاورز |
| ۱۹ |
ڤ |
ـــــــــــ |
دڵۆڤان |
مهربان |
| ۲۰ |
ق |
ق |
قهندیل |
نام کوهی درکردستان |
| ۲۱ |
ک |
ک |
کهلانه |
نام یک نان سنتی در کردستان |
| ۲۲ |
گ |
گ |
گۆڤار |
مجله ،نشریه |
| ۲۳ |
ل |
ل |
لاواز |
خفیف |
| ۲۴ |
ڵ |
ـــــــــــ |
ئاڵا |
پرچم |
| ۲۵ |
م |
م |
مهله |
شنا |
| ۲۶ |
ن |
ن |
نامۆ |
غریب |
| ۲۷ |
و |
و |
وێنه |
عکس |
| ۲۸ |
ه |
ه |
ههواڵ |
خبر |
| ۲۹ |
ی |
ی |
یار |
دوست |
دررسم الخط کردی همانطورکه آنهارانامبردیم چندحرف ویژههستندکه در فارسی معادل آن نیست و عبارتنداز:(ئ) ( ڕ ) (ڤ) ( ڵ) که بعدا شرح خواهند شد.ونیز حروفی هستند کهدرزبان کردی فقط یک نوع آن وجوددارد اما معادل آنها در زبان فارسی چند نوع است و عبارتند از: ت ، ز ، س، اما معادل فارسی آنها:( ت= ت.ط) (ز= ذ.ز.ض.ظ) (س= ث.س.ص).
ب) حروف مصوت(دهنگدار) :
1- این حروف درزبان کردی 8 حرف هستندکه تشریح نیزخواهندشد.
|
ردیف |
کردی |
فارسی |
مثال |
معنی |
| ۱ |
ا |
ا |
ئایین |
مذهب |
| ۲ |
ه |
فتحه (علامت نصب عربی) |
ئهشکهوت |
غار |
| ۳ |
و |
ــــــــــ |
کورد |
کرد |
| ۴ |
وو |
و |
مێژوو |
تاریخ |
| ۵ |
ۆ |
ضمه |
سۆما |
نور چشم |
| ۶ |
ی |
ی |
کیژۆڵه |
دخترک |
| ۷ |
ێ |
کسره |
هێژا |
بزرگوار ، بزرگ |
| ۸ |
بزرۆکه |
ــــــــــ |
ژن |
زن |
با نام بردن حروف مصوت کردی دیدیم که حروفی در رسم الخط کردی وجود دارند که معادل آنها در زبان فارسی نیست و عبارتند از: (و در شمارهی 3) و( بزرۆکه).
نکته
: حروف مصوت هیچگاه در آغاز کلمه یاهجا قرار نمی گیرند. و همیشه دومین حرف هجا می باشند و به عبارت دیگر درهر بخش یک مصوت وجود دارد = مثال: زی + لان = زیلاندر هجای اول حرف دوم= مصوت ی
درهجای دوم حرف دوم= مصوت
ا .ادامه توضیحات را در ادامه مطلب بخوانید
ادامه مطلب ، درێژه ی بابه ت

